Welke bloedvaten kunnen we onderscheiden
en wat is hun functie?
We hebben reeds vastgesteld dat het hart in twee helften
is verdeeld. Door afwisselend samenpersen en ontspannen wordt
het bloed in één richting gestuwd. We weten ook
dat het bloed uit de kamers het hart verlaat via de slagaders
en dat het bloed via de aders in de boezems binnenkomt.
Met de vingertoppen kunnen we in onze pols een bloedvat
voelen kloppen; het is een slagader, de polsslagader. In
de hals voelen we een gelijkaardig kloppen van de halsslagader.
Slagaders hebben een dikke gespierde wand. Hierdoor wordt
de drukgolf waarmee het bloed het hart verlaat, opgevangen.
Door deze druk zal bij een slagaderlijke bloeding het bloed
uit de wonde spuiten.
|
De druk op de wanden van de slagaders wordt de bloeddruk genoemd.
De bovendruk is de druk op het moment dat het bloed het
hart verlaat, dus bij samentrekking van de kamers. De
onderdruk ontstaat bij ontspannen van de kamers. Op een
eenvoudige bloeddrukmeter leest de dokter de hoogte af
van een kolommetje kwik in millimeters of centimeters. |
Zo leest hij voor een jonge volwassene
een bovendruk af van 120 mm of 12 cm en een onderdruk van
80 mm of 8 cm. Men zegt dat de bloeddruk 12/8 is. Bij kinderen
is deze druk lager. Met de ouderdom neemt de bloeddruk toe.
Tabel: Bloeddruk in mm kwik weergegeven |
Bloedvaten die onderhuids op de arm zichtbaar zijn, kloppen
niet; het zijn aders. Met een eenvoudig proefje kan je aantonen
dat in de aders kleppen voorkomen die het bloed in slechts één
richting laten vloeien. De aders hebben een dunnere wand
dan de slagaders en de bloeddruk is er gering. Bij een aderlijke
bloeding vloeit het bloed gelijkmatig naar buiten.
|
|
Bij het proefje met omhooggehouden en
neerhangende hand kan je een duidelijk kleurverschil
waarnemen. Dit kleurverschil wijst op een verschil in
hoeveelheid bloed in de huid. Dit bloed vloeit door zeer
kleine, haarfijne vaten die we haarvaten noemen. De rode
kleur bij het blozen is eveneens te verklaren door plotse
bloedtoevoer in de haarvaten van de wangen. |
Foto's:
1 · Het meten van de bloeddruk.
2 · De rode kleur in de top van de pink wijst op een extra
bloedtoevoer in de haarvaten. Er wordt immers een nieuwe
nagel aangemaakt; de oude wordt geleidelijk afgestoten
|
