STOEWER Type 40

DEEL II: GAZ 69M - STOEWER Type 40:

Inleiding:


Het gedacht om een eigen militaire oldtimer te bezitten, houdt me al lang bezig.

Maar geld, tijd en vooral de (auto mechanische) kennis ontbraken me. Ook zocht ik achter een originele wagen, niet te groot (en niet te klein) en vooral geen Amerikaanse jeep! ;-) Ervaring met oldtimers heb ik wel, ik reed bijna 10 jaar met een Spitfire Triumph rond. Maar het grote nadeel is dat hij maar voor 2 personen is. Toen was de kans er?

Via een collega re-enactor had ik de mogelijkheid om er een te kopen, klaar voor de ombouw! Dat hij niet zomaar zou herspoten worden, stond vast van bij het begin. Hij moest een goede repro worden om gebruikt te worden tijdens bijeenkomsten van re-enactors. Aan levende geschiedenis doen met een originele Stoewer, zou niemand durven!

Het enige probleem was dat de wagen in Tsjechië stond! Maar dat zagen we wel zitten en de plannen om hem te gaan halen werden gesmeed. Tot de dag voor het vertrek, bleek dat er in Antwerpen een identieke stond (!) maar aan een betere prijs. Dus op naar Antwerpen! Na 8 jaar opgesloten te zijn in een ondergrondse garage, begon in juli 2004 voor deze wagen een nieuw leven.

De aangekochte wagen is een twee deurs
GAZ 69A/M , de verkorte Roemeense/Poolse versie.

Al gauw bleek dat het een goede keus was.

Waarom een GAZ nemen als basis om een Stoewer te maken?

 

De STOEWER fabriek werd in 1944 door de Russen onder de voet gelopen. Zoals dit gebeurde met duizenden fabrieken, kwamen er na de fronttroepen speciale groepen met als enig doel, alles wat waarde had mee te nemen maar Rusland. De autofabrieken stonden op die lijsten (idem voor de BMW motorfietsen die ORAL werden, de 251's die de OT werd, enz..). Alles werd deskundig afgebroken en per spoor vervoerd naar achter de Oeral. Mensen van de originele fabriek moesten zelfs helpen om daar het productieproces te hervatten onder de naam van GAZ.

Data en aantallen zijn hier nog niet te vinden, daar van alles wat de Russen in 1944 - 46 meenamen, er geen officiële documenten meer van zijn(sic!)?? Na een aantal jaar werden de ontwerpen aangepast met Russische motoren, interieurs, bandmaat,... De basis is wel grotendeels steeds hetzelfde gebleven. Een van de fabrieken (of productielijnen?) is in de jaren 50 overgebracht naar o.a. Roemenie. Anderen zijn verhuist naar Tsjechië en een naar Polen. Telkenmale werden de wagens aangepast, verbeterd, om- en verbouwd, enz...

Die bepaalde productielijn van de GAZ stopte in 1963 met deze variante van het model 69A te bouwen.

De gevonden GAZ is er een van 1958, oef! ;-)

Heden ten dage zijn er maar een tiental (12?) Stoewers gekend over de gehele wereld,

waarvan een 5 tal nog rijdend!! (Zie verder een lijst met de gekende)

Deze repro is de ENIGE (gekende?) in de wereld!

Er rijden een nog aantal Duitse GAZ's rond, maar dan gewoon herschilderd en

met andere minimale aanpassingen!

 


Ombouw:


Eerst en vooral hier een woordje over de man achter de ombouw, K. Butstraen.

Zonder hem was er eenvoudig weg GEEN Stoewer. Hij bezit de kennis en de wil om

deze moeilijke -back to basic- te volbrengen. Bedankt ervoor! Tevens ook een

woordje van dank aan Rudy, de kunstenaar. Met engelengeduld en passie !

Chapeau en veel succes met de nieuwe uitdagingen!!

 

De Motor:
Aangezien wij Belgen niet alleen een baksteen maar ook een dieselmotor in de maag hebben, was dit de tweede aankoop, een ander motor. (uit een oude FORD) Dit was vooral gedaan omdat de verkoper ons had meegedeeld dat er een barst in de motor zat! We zullen dus van motor ooit moeten veranderen. Na dat Kenny alle leidingen en buizen gecontroleerd en deze gekuist had, startte de motor bijna zonder problemen! Enkel de koeling zit compleet vast. Met een klein halfautomatisch lastoestel lukken de carrosserie oplapwerken iets beter.

Het chassis:
Probleem! Er zijn geen plannen meer van de Stoewer te vinden!

Honderden mails en brieven zijn al de deur uit, maar nog geen positief nieuws.

Foto's hebben we wel, zo'n 40-tal. We baseren ons dus op metingen van een paar originele Stoewers en op die foto's.

Daarop is te zien dat bijna elke neus en achterste anders is! ;-). Soms maar in de details, maar andere zijn compleet anders.

Beslissen welke we na zullen maken valt dus niet mee. Van het ene model hebben we goede voorkant foto's maar dan weer slechte achterkanten, enz... Gelukkig verkreeg ik via BMW Duitsland een handleiding ontvangen van het Type 325.

Wat is er o.a. zoals gewijzigd:

-de Neus: van een huidige bol naar een vlakke
-de Spatborden: lager, korter en vlakker
-de Motorkap: draait anders open en in drie delen
-de Opstaptrede: vervallen volledig (bij sommigen is er wel een trapje te zien? )
-de Deuren: de passagiers kant is nu een vierkant model en moet veranderen naar een afgeschuinde vorm.
-de Hoogte van het chassis: Een GAZ is gebouwd voor terrein , een Stoewer voor de weg!
-Achterkant: van een neervallende koffer, dient er een bak te worden opgezet
-Dashboard: van het Russische naar het Duitse.
-Kleur: van Russisch groen naar Feldgrau (het grijs-blauw van de beginjaren).
-Kentekens: na wat opzoekingwerk staan er tekens op van een bestaande Stoewer op.
-.... (teveel om hier op te noemen)

Tijdens de controles na de aankoop, bleek de motor in beter staat te zijn dan gedacht. Na wat precisiewerk kon hij na twee dagen al draaien! Ongelofelijk maar waar! Na nog eens twee dagen reden we al wat vooruit en achteruit! De koeling van de motor bleek wel volledig vast te zitten met kalk, maar Kenny wist er wel raad mee en in begin september 2004 kon de wagen -al rijdend -worden over gebracht naar de ruimte waar de rest van de werkzaamheden zullen plaats hebben!

Ondertussen ook een bezoek gebracht aan de
BELTRING in Engeland. Daar ik op zoek was naar informatie, heb ik al de al standen met voertuigonderdelen afgedweild. En met succes, we vonden een NOTEK lamp en een Duits achterlicht! (nog in de verpakking!!!) Voila, terug een stapje dichter! Ook een (Pioneer)schop van toen (1941) werd aangekocht.

Begin september konden we dan eindelijk met de grote ombouwwerken? starten.

Na vele uren werk is er uiteindelijk een toonbaar model te voorschijn gekomen.

Nu rest me enkel nog de verdere afwerking,met o.a. een compleet nieuwe linnen kap (nu ligt er een -slecht passend- D.A.F. zeil op)

 

Zomer 2007: Motor aanpassingen!

Eindelijk werd er tijd gevonden om de motor compleet uit elkaar te halen. Zoveel vijzen heb ik nog nooit bij elkaar gezien.
In diverse TV shows ivm wagens haalt men een motor uit elkaar in 5 minuten.
Amai, die gasten mogen steeds eens langskomen!. ;-)

 

Zomer 2008: De eerste stappen ivm de kap worden gezet. Na contacten met een collega in Duitsland en Canada (ook filmwagen met een budget van zo’n 20.000€ !)

Worden de mallen gemaakt ivm de hendels en de kap. Op weg naar Brussel slat het noodlot echter toe: door de wind komt de vooruit los… gelukkig geen lichamelijke schade, maar aan het koetswerk is er heel wat werk. Wat blijkt, op tientallen plaatsen komen de lassen van toe los…  Dat wordt een leuke winter...

 

Zomer 2009:

Schade is voor 90% hersteld. De motor heeft ook aanpassingen ondergaan ivm de koeling.

 

Zomer 2011:

Herstellen van de metalen omhulsel. We hebben vast gesteld dat er op vele plaatsen stukken plaat los gekomen zijn…. Werk aan de winkel dus.

De motor loopt ondertussen terug perfect! Met één klik aan de sleutel start hij! Super...

 

Zomer 2012:

Grote kuis in de motor. Het blijkt een harde noot om te kraken! ;-)

 

Begin 2013:

Groot onderhoud aan de remmen… tijdens een proefritje gemerkt dat deze absoluut niet meer voldeden…

(Nogmaals sorry aan de tegenliggers! :-))

Tevens de motor op punt gezet, wegens een te groot verbruik…

Een batterijsleutel is best handig, dus zit hij er nu ook op.

Rijdt als een droom nu!

 

Wordt zeker vervolgd! ;-)

 

 

 

Werken aan de gang. Plamuur en co!

(c) We'll Remember, POPStestrit met de wagen. 2006

(c) We'll Remember, POPSWRP

Historische voertuigen Wereldoorlog tweeSTOEWER Type 40
Replica
We'll Remember, Pops
(c) WRP 2013