Een taal op reis

 

Niet alle zigeuners spreken dezelfde taal.Er zijn veel dialecten van het Romanes.

De taal van de zigeuners lijkt fel op de taal uit India. In sommige landen zijn de zigeuners op hun lange reizen langer gebleven en van de talen van de plaatselijke bevolking zijn zij ook woorden in hun eigen taal gaan gebruiken.

Toen de zigeuners in het Midden-Oosten waren noemden ze zichzelf Dom.Daarna trokken ze naar ArmeniŤ en daar noemden ze zich de Lom.Daarna zijn ze naar Griekenland gereisd en gingen zich toen Rom noemen.Er zijn nu nog altijd mensen in India die rondtrekken en die zich de Dom noemen en in India heeft men ook een groep mensen gevonden die echt nog leven zoals zigeuners vroeger leefden:de Banjara en de Lamana.

In Griekenland zijn de zigeuners het langst gebleven.Hier zijn een paar woorden die zij uit de Griekse taal overgenomen hebben:DROM (weg) , KARFIN (spijker) , KLIDI (sleutel), KOKALO (bot) , PETALOS (hoefijzer) , ZUMI (soep).

De zigeuners hebben ook in hun eigen taal,het Romanes,woorden uit Slavische talen gebruikt,uit het Hongaars,het Roemeens,het Duits, het Italiaans...

Er zijn ook zigeunergroepen die de taal van het land waar zij wonen helemaal overnemen zoals de Rudari.Zij spreken gewoon Roemeens.Ook in BelgiŽ en Nederland spreken veel Manouch-zigeuners gewoon Nederlands.

Zij leven al zo lang in deze landen dat ze de taal van de Belgen geleerd hebben.Het is een soort van tweede taal.
De kinderen van deze mensen leren dus Nederlands en kennen binnen tientallen jaren waarschijnlijk hun eigen taal niet meer!

De Romzigeuners zijn nog niet zo lang in BelgiŽ en spreken dan ook nog geen Nederlands maar wel Frans als tweede taal.Het is de groep zigeuners die nog het meest rondtrekt maar toch ook al minder en minder...

 

Je kan de zigeuners verdelen in groepen als je kijkt welke taal ze spreken:

1.De groep van de Romzigeuners met veel dialecten: Lovara,Kalderasja,Tjurara,...Dit is de belangrijkste groep.

2.De groep van de Sinti of Manouches die vooral in Frankrijk , Duitsland en Nederland leven.

3.De Spaanse groep die een mengeling spreekt van Spaans en Romanes:de Gitanos

4.De Britse groep spreekt een mengelmoes van Engels en Romanes

5.De Finse groep.

 

Als je de taal bekijkt dan zie je dat de zigeuners uit India komen.Enkele voorbeelden:

 

NEDERLANDS ROMANES HINDI (India)
boom rukh rukh
zout lon lon
man manus manus
land phuv bhu
zwart kazlo kzlz
lepel roj doj

 

Het Romanes is nooit op papier geschreven.Daar komt nu verandering in:er zijn veel zigeuners die het Romanes willen laten opschrijven en daarom worden er nu al brieven,tijdschriften en boeken in het Romanes gemaakt.

Ze hopen door het Romanes op papier te zetten dat al de zigeuners terug dezelfde taal gaan spreken in plaats van al die verschillende dialecten.

Wil je graag een versje leren in de taal van de Romzigeuners: