7. GEZONDHEID

7.1 Probleemstelling
7.1.1 Algemeen
Cijfermateriaal voor Vlaanderen is niet voorhanden, maar uit de Limburgse situatie is bekend dat de levensverwachting van de mannen ligt op 54,8 jaar, die van de vrouwen op 64,7 jaar. Dit is schrikbarend: voor de mannen ligt deze leeftijd 20 jaar lager dan voor de gemiddelde Vlaming voor de vrouwen 14.(1) Voyageurs en Zigeuners zijn extreem bezorgd om hun gezondheid. Hun inzicht in het hoe en waarom is echter beperkt. Hun eetgewoonten en woon- en leefwijze genereren daardoor heel wat aandoeningen. Hun gebruik van gezondheidsvoorzieningen is veelvuldig maar inadequaat. Inentingen worden niet systematisch bijgehouden, voorgeschreven behandelingen worden niet altijd volledig opgevolgd, medicatie wordt vaak doorgegeven ...
Het zorgenaanbod van zijn kant heeft onvoldoende kennis van de achterliggende problematiek: onaangepast onthaal door gezondheidswerkers, medische symptoombestrijding, een weinig geïntegreerde en preventieve aanpak liggen mee aan de basis van het probleem.

7.1.2 Beleidsmaatregelen
Gezondheidszorg is nog voor het overgrote deel een federale materie. De regelingen rond remgelden, de vergoeding van het geneeskundig korps per prestatie en een gebrek aan echelonering werken bovenstaande problemen eerder in de hand.
Op het Vlaamse vlak heeft Kind & Gezin een nieuw strategisch plan ontwikkeld om de preventieve gezondheidszorg en de kinderzorg meer toegankelijk te maken voor de kansarmen. Bij deze strategieontwikkeling zijn Voyageurs en Zigeuners niet als kansarmen erkend. Het blijft dus een probleem hoe de benadering van een trekkende bevolkingsgroep zal geïntegreerd worden in hun werking die zeer sterk regiogebonden is.

7.2 Algemene Doelstelling.
De levensverwachting, de gezondheidstoestand en de toegang tot de gezondheidsvoorzieningen dienen voor Voyageurs en Zigeuners op hetzelfde peil getild te worden als voor de doorsnee Belgische bevolking.

7.3 Werkdoelen
7.3.1 Samen met Kind & Gezin
We willen ertoe komen dat Kind & Gezin specifieke acties onderneemt en structuren opzet om de trekkende bevolking maximaal te bereiken.
Op het Vlaamse niveau zal het VCW blijvend stappen ondernemen om binnen de strategie van Kind en Gezin specifieke aandacht voor trekkende bevolkingsgroepen te ontwikkelen. Daarbij zullen we voorstellen om verpleeg(st)ers aan te stellen die zich per provincie specialiseren in het bezoeken van woonwagens. Voor de introductie van deze verpleegkundigen zal het VCW kunnen instaan. Ervaring in het Antwerpse leert dat een volgehouden persoonlijke inzet van een sociaal verpleegkundige echt wel impact creëert op bijv. Rom-moeders.
Op die manier krijgt Kind en Gezin een deskundiger kijk op dit publiek, kunnen de verpleeg(st)ers in kwestie beter aangepaste adviezen geven: individueel aan de ouders, collectief in vormende samenkomsten met de ouders en extern in de sensibilisering van de andere gezondheidswerkers. Hieraan zal gewerkt worden samen met vertegenwoordigers van andere trekkende bevolkingsgroepen, bijv. de schippers.
Op het provinciale vlak zal het VCW de verpleegsters de nodige formele voorlichtingsmomenten bieden om hun werk in de woonwagens efficiënter aan te pakken. Dit zal gebeuren aan een ritme van 1 seminarie om de 5 jaar in elke provincie.

7.3.2 Met andere partners
Met geïnteresseerde besturen of particuliere organisaties zal het VCW, op aanvraag, mee campagnes opzetten. Zowel naar de doelgroep direct als naar gezondheidswerkers. Dit kan in de vorm van seminaries die voor accreditering in aanmerking worden genomen. Als voorbeeld kan hier de provincie Limburg gelden waar in samenwerking met de Provinciale Dienst voor Gezondheid een seminarie voor gezondheidswerkers, een studie en een voorlichtingscampagne voor de woonwagenbewoners zal georganiseerd worden.
In samenwerking met de Vereniging van Vlaamse Provincies kunnen de acties in Limburg geëvalueerd worden en voorgesteld aan de andere provincies.
Meer en meer gaan Vlaamse gezondheidscentra over tot forfaitaire geneeskunde. Vermits deze centra sterk de nadruk leggen op hun grotere mogelijkheden tot preventieve geneeskunde zal het VCW een overleg met hen starten waarin beoordeeld zal worden hoe hun initiatief voor Zigeuners en Voyageurs op dit vlak vruchten kan opleveren.