WAT IS VRIJZINNIGHEID ?

Filosofische stromingen

Over heel de wereld zochten en zoeken de volkeren naar de oorsprong van het leven.Zo zijn de religies (de godsdiensten) ontstaan.
Veel mensen geloven nog in het bestaan van een god als wereldschepper.
Een gedeelte van de ‘gelovigen’ hebben zich verenigd in geloofsgemeenschappen: zoals de joden, de christenen (katholieken, protestanten, anglicanen, orthodoxen, enz), islamieten, hindoes, boeddhisten enz.

 De gelovigen kunnen we ook nog indelen volgens geloofskenmerken:
 - Actieve leden van een geloofsgemeenschap (kerkelijken)
 - Niet actieve leden van een geloofsgemeenschap
 - Deïsten (er bestaat waarschijnlijk wel een god die alles stuurt)

Naast de religies zijn er een aantal stromingen die we onder atheïsme kunnen catalogeren.
-  Het vroege humanisme ( de Griekse Protagoras - de mens is de maat van
   alle dingen-, de Griekse Socrates en de Chinese Confusius ), die aanzetten tot 
   zelfstandig denken….
De evolutietheorie van Darwin en de relativiteitstheorie van Einstein hebben het (religieuze) denken in de 20° eeuw sterk beïnvloed.
De mens ging zich meer individueel opstellen, hij onderzocht zelf wat hij wilde weten.
D.m.v. steeds toenemende seculiere informatiebronnen vormde hij zijn eigen mening, nam hij zijn eigen beslissingen…

Vrijheid, autonomie, zelfontplooiing en zelfbeslissingsrecht, maar ook  verantwoordelijkheid zijn belangrijke sleutelwoorden.
Universele ethische waarden komen voort uit opvoeding, ervaring, reflectie.
Er is dus geen eenduidige seculiere ethiek.

 Wel zijn er seculiere filosofische stromingen:  
 -  Agnosticisme (of er iets als een god bestaat? Het verstand van de mens is te
     klein, we zullen het nooit weten)
 -  Existentialisme (de vraag naar het zijn en de zin van het bestaan:  wie ben ik,
     wat doe ik hier… Als alles toeval is, is de mens alleen verantwoording verschuldigd
     aan zichzelf…)
 -  Vrijzinnig humanisme (de mens centraal – verantwoordelijk voor zichzelf en 
     de wereld
 -  Naturalisme (de mens is een product van erfelijkheid, omgeving en opvoeding)
 -  Nihilisme (het bestaan heeft geen waarde, er is ook geen betekenis aan te geven)

Religie versus vrijzinnigheid

Een religie wil de mens herverbinden met god. God heeft immers alles gemaakt.
Een terugkeer naar god is voor de gelovige de zin van het leven.
Hiervoor dient de mens te leven volgens welbepaalde regels of doctrines, dient hij ook absolute dogma’ s (niet bewijsbare stellingen) te aanvaarden.

Vrijzinnig humanisme hoeft geen externe regels. De ratio primeert. De mens zoekt naar kennis, is een kritisch denker, zoekt een zinvolle invulling voor het leven, voor zichzelf, zijn omgeving en de wereld.
De mens is de schepper en de drager van morele waarden.