Orgels
Dispositie Flentrop-orgel ("Zilveren Nachtegaal"):
| Hoofdwerk |
Bovenwerk |
Echowerk |
Pedaal |
Bourdon 16
Prestant 8
Prestant 8
Holpijp 8
Octaaf 4
Fluit 4
Octaaf 2
Mixtuur IV
Trompet 8
|
Gedekt 8
Spitsgamba 8
Prestant 4
Spitsfluit 4
Nasard 2 2/3
Octaaf 2
Terts 1 3/5
Mixtuur II
Kromhoorn 8
|
Bourdon 8
Fluit 4
Fluit 2
Cornet disc. III
|
Subbas 16
Prestant 8
Gedekt 8
Octaaf 4
Fagot 16
|
|
Manuaalomvang: C - g'''
|
Hw-Bw
|
Tremulant
Nachtegaal
|
Pedaalomvang: C - f'
Ped - Hw
Ped - Bw |
De Zilveren Nachtegaal staat voor het koororgel, gebouwd door de Nederlandse Firma Flentrop in 1973.
Dit orgel werd oorspronkelijk gebouwd voor het Nederlands Instituut voor Kerkmuziek.
Enige jaren na de fusie met het Utrechts Conservatorium, toen het NIK-gebouw werd verkocht,
werd het orgel verplaatst naar een voormalige kerk, nu bekend als het gebouw Ottone.
Bij die gelegenheid werd een kleine dispositieverandering aangebracht en al het pijpwerk door de orgelbouwer Fama geherintoneerd.
In 2006 werd het orgel uiteindelijk aangekocht door de Vrienden van de Sint-Niklaaskerk, in afwachting van de restauratie
van het wereldberoemde Cavaillé-Coll orgel.
In de bouwtijd van dit orgel zochten Nederlandse orgelbouwers aansluiting bij historische instrumenten uit eigen land.
De zogenaamde ‘neobarokke’ idealen: een scherpe klank en een zeer directe aanspraak, werden geleidelijk vervangen door meer breedte
in de klank en een streven naar klankversmelting tussen de verschillende registers.
In dit orgel is deze neiging te bespeuren, ook in de uiterlijke vormgeving: een klassieke kast en minder spitse (Hollandse) labia.
Het hoofdwerk heeft een klassieke dispositie, mèt een Bourdon 16.
Het bovenwerk vertoont elementen uit verschillende tradities: zowel klassiek Frans (Terts, Nasard, Kromhoorn), als romantisch (Gamba, Zwelkast).
Het derde klavier is een Echowerk, vlak achter de lessenaar geplaatst.
Dispositie Cavaillé-Coll-orgel ("Gouden Nachtegaal"):
| Positif |
Grand Orgue |
Récit |
Pédale |
Quitaton 16
Flûte Harmonique 8
Bourdon 8
Viola di Gamba 8
Dulciana 4
Flûte octaviante 4
Doublette 2
Flageolet 1
Trompette 8
Basson et Hautbois 8
|
Montre 16
Montre 8
Bourdon 16
Flûte Harmonique 8
Bourdon 8
Prestant 4
Dulciana 4
Quinte 3
Doublette 2
Fourniture IV
Cymbale III
Bombarde 16
Trompette 8
Clairon 4
|
Flûte Harmonique 8
Flûte Octaviante 4
Viole de Gambe 8
Voile dAmour 4
Voix Céleste 8
Octavin 2
Trompette 8
Clairon 4
Basson et Hautbois 8
Voix Humaine 8
|
Contre Basse 16
Basse 8
Octave 4
Bombarde 16
Trompette 8
Clairon 4
|
Het Cavaillé-Coll in de Sint-Niklaaskerk prijkt bovenaan op de Unesco lijst van beschermde maar ook meest bedreigde orgels.
Het is een bijzonder waardevol instrument en werd ook door de bouwer zelf als een van zijn meest geslaagde instrumenten beschouwd.
Het kwam tot stand in de periode 1853-’56, onder impuls van ondermeer François-Joseph Fétis, als een soort visitekaartje van de
orgelcultuur in België. De bouw van het instrument door Cavaillé-Coll, zette kwaad bloed bij Belgische orgelbouwers (o.a. Loret).
Toch waren bij de bouw ervan veel Belgen betrokken, om de kneepjes van het vak te leren bij de Franse meester.
Zo werd de neogotische orgelkast gesneden en vervaardigd door Auguste Van Assche, naar een ontwerp van een beeldhouwer uit het atelier van Cavaillé-Coll.
De Vlaamse organist Jaak Nikolaas Lemmens greep naast de kans om het orgel in te spelen. Het werd uiteindelijk
ingespeeld door de virtuoze Franse organist Louis James Alfred Lefébure-Wely.
Het orgel is luxueus afgewerkt en gebouwd volgens de nieuwste technieken van zijn tijd.
Zo is de speeltafel naar het altaar gericht en is ze afgewerkt met topmateriaal: eikenhout met ivoor (witte toetsen) en ebbenhout (zwarte toetsen).
De omvang van de klavieren is 56 toetsen, wat vrij groot is.
De Barkermachine is ook volledig bewaard, evenals de 13 combinatietreden (koppelingen, tremulant,…) waarvan de grootste die voor de zwelkast is.
Wegens de jarenlange restauratiewerken aan de kerk zit het orgel in een houten kist.
Het werd voor het laatst bespeeld in 1961. In 2006 werd door de Stad Gent nog een internationaal symposium bijeengeroepen met het oog
op de restauratie van dit legendarische orgel.