De moeizame heropbouw
een verslag van Koen

De noodhulp en de acties

Sinds ik terug ben, heb ik al twee keer een aardschok gevoeld, telkens op de avond, met een kracht van 4 op de schaal van Richter.  De laatste week zijn er nog geen schokken geweest, we gaan er dus van uit dat het stilletjesaan voorbij is.  In de Zuiderzone is er betrekkelijk weinig schade, omdat de meeste mensen stenen huisjes hebben.  Wel zijn er na de aardbeving een aantal dorpen overstroomd en zijn er scheuren in de dijk. Het gevaar op overstromingen binnen enkele maanden is dus reëel.  Een dorpje, La Babilonia, is onleefbaar verklaard, de dijk is er zwaar beschadigd en er zijn grote kilometerslange scheuren in de grond. Hieruit zijn grote hoeveelheden zand gekomen. Een zeer eigenaardig fenomeen… de inwoners zijn vertrokken en mogen voorlopig in een ander dorp wonen.

De schade is vooral zichtbaar in de Noordzone : alle aarden huisjes van Adobe zijn kapot, gescheurd, ingestort… Er moeten meer dan 2000 huizen heropgebouwd worden.

Ondertussen is er heel wat hulp op gang gekomen :  via de overheid, en enkele NGO's die de mensen tijdelijke noodwoningen gegeven hebben. Maar niet iedereen heeft er een. Per keer krijgt de gemeenschap 20 noodwoningen… en dan is de vraag natuurlijk : "wie krijgt die woningen?".

Ook hier heerst corruptie: eerst de familie, de vrienden van diegenen die contacten hebben met de instanties die huizen geven.  Ongeveer driekwart van de mensen hebben ondertussen nu een noodwoning.  Er zijn ook voedselbedelingen. Waarom, dat weten we niet, want niemand heeft zijn oogst of voeding verloren.  Iedere dag is er wel ergens een voedselbedeling, die heel paternalistisch verlopen. Het legt de mensen lam, verdeelt hen en creëert een mentaliteit van: "en wat gaan ze mij geven? Ik heb nog niets gekregen?"

Rond ons huisje in La Noria zijn alle huizen ingestort, iedereen leeft in noodwoningen; een mooi woord voor een aantal golfplaten en plastiek.  Ons huis is redelijk gespaard gebleven, alleen het dak is beschadigd: een aantal balken zijn verschoven en buigen door en alle dakpannen zijn verschoven. Mocht het nu regenen, dan het loopt het water langs alle kanten naar binnen. Ons dak wordt dit weekend vervangen.  Ik slaap nog altijd dichtbij de deur, ik kan dus vlug naar buiten lopen, mochten er nog eens schokken zijn.  Maar het is voorbij…denk ik.

 

Wat doen de gemeenschappen?

Wat gaan wij nu concreet doen rond de heropbouw?  We hebben hier samen met de pastorale ploeg en de gemeenschappen beslist samen huizen te bouwen van steen.  Dat is natuurlijk niet voor iedereen mogelijk, daarom worden enkel de muren gebouwd, de familie moet het dak, de deuren en ramen zelf plaatsen. Meestal hebben ze dit materiaal nog van hun oude huis.

De dorpen zijn onderverdeeld in verschillende wijken, per wijk hebben de mensen een verantwoordelijke gekozen die wekelijks vergadert met alle wijkverantwoordelijken.  Per wijk moeten de mensen beslissen wie in hun wijk het meest nood heeft aan een huisje. Er wordt rekening gehouden met een aantal criteria: de grootte van de familie, eventuele zieken, de economische toestand, familie in de Verenigde Staten, enz… De bedoeling is dat de families die het zwaarst getroffen zijn, als eerste worden geholpen.  De mensen in de wijk helpen ook bij het bouwen van de huizen. Op die manier beslissen de mensen zelf en kunnen ze nadien ook geen kritiek hebben op wie wel een huisje en wie er geen heeft gekregen. Zolang de mensen in de wijk niet tot een beslissing komen, wordt er niet gebouwd. Het is dus heel belangrijk dat ze tot een overeenkomst komen.  Het geld van de acties komt in een grote pot terecht die  ook de fondsen bevat vanuit andere landen. Vanop de steungroeprekening heb ik alvast 500.000 BEF gestort op de  rekening voor de huizenbouw.  Dat geld zal gebruikt worden voor de bouw van 12 huizen vooral in La Noria.  Dit alles neemt natuurlijk veel tijd in beslag, want: de mensen moeten vergaderen, er is bijna geen materiaal voorhanden, en alle metselaars zijn drukbezet, maar toch…het gaat vooruit.

De steenfabriek draait natuurlijk op volle toeren, we weten niet aan wie eerst verkocht en geleverd.  Momenteel werken er al meer dan 12 mensen.  Er werken nu ook een aantal mara-leden, die we op deze manier kansen willen geven.

 

Buiten onze actie worden er in de zone nog geen huizen gebouwd. Dit is de normale gang van zaken : de fondsen van de NGO's moeten  nog goedgekeurd worden in het buitenland. Ik ben ervan overtuigd dat er binnen een drietal maanden al veel meer gebouwd zal worden.  Maar de nood is hoog… heel hoog…

In naam van de directieve en de gemeenschappen danken we voor de solidariteit van zovele mensen, voor zovele acties die er op touw worden gezet.  Maar uw inzet is niet voor niets: we kunnen om te beginnen nu al aan 12 families een huisje geven.  Naarmate de werken vorderen, zal ik meer fondsen aanvragen aan de steungroep voor de huizenbouw.

Nationaal is er veel schade. Usulutan en Zacatecoluca, twee provinciesteden zijn zwaar beschadigd,  de mensen in Las Colinas kunnen nog altijd niet terug naar hun huisjes, het blijft gevaarlijk.  Het wordt vooral riskant in het regenseizoen, de kans op aardverschuivingen is groot.  Op politiek vlak gaat alles zijn gewone gang: president Flores vertelt iedere dag op de televisie hoe het probleem van de aardbeving binnenkort opgelost zal zijn.  De dollar is in volle omloop, in de supermarkten moet ik nu beginnen te denken en te rekenen in dollars.  Het is overduidelijk dat het grote kapitaal geen schade heeft geleden… De grote winkelcentra, banken, gaan gewoon verder… voor hen is er niets aan de hand.  Maar het zijn opnieuw de armste bevolking, de kleine zelfstandigen, de boeren die schade hebben geleden.  Voorlopig zijn de mensen tevreden met een paar golfplaten, het is bijna zeker dat het daarbij zal bij blijven.

Het is een zware slag voor de mensen. Iedereen is bezig om zijn 'golfplatenkotje' klaar te maken voor de regen die komt. Al het afval van de omgevallen huizen ligt op de straat, het is terug herbeginnen… De mensen zijn zwaar aangeslagen. Dat geeft de overheid weer de kans een aantal dingen verder door te voeren, alles is nu toch gericht op de aardbeving: de dollarisering, waar er meer dan 1000 miljoen colones voor beschikbaar zijn, de privatiseringen, de corruptie.